Stanisław Książek

Ponikiew

Śladami naszych przodków 1395 – 2005

Monograficzny zarys dziejów wsi i jej kolonii


Po dłuższym oczekiwaniu ukazała się Monografia wsi Ponikiew i jej kolonii w dawnych wiekach. "Ponikiew. Śladami naszych przodków 1395-2005r." autorstwa pana Stanisława Książka.

Poświęcona pamięci przodków rodowi Byrskich. Ta niezwykła praca autoryzowana jest przez Instytut Europeistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego, a recenzentem jej jest dr nauk humanistycznych w zakresie historii Krzysztof Koźbiał.

Według recenzenta jest to niezwykle udana próba rekonstrukcji dziejów wsi Ponikiew. Praca ma charakter chronologiczny, historia Ponikwi przedstawiona jest od najdawniejszych czasów aż po prawie dzień dzisiejszy (do 2005r.). Autor zwraca przy tym szczególną uwagę na nakreślenie dziejów wsi na tle ogólnym, co jest zabiegiem jak najbardziej prawidłowym i co pozwala czytelnikowi na kompleksowe zrozumienie opisywanych zagadnień. Najbardziej wartościowe fragmenty książki dotyczą opisu zwykłego, codziennego życia mieszkańców wsi minionych czasów, obyczajów, obrzędów np. weselnych. To tędy to prowadzono króla Jana Kazimierza do ojczyzny na drogę prosto do Wadowic, o czym wspominał H. Sienkiewicz w "Potopie".

Książka napisana jest zrozumiałym językiem, stanowi dla odbiorcy ciekawą, momentami nawet fascynującą lekturę. Przy jej pisaniu autor wykorzystał liczne, nierzadko trudno dostępne, dokumenty źródłowe - rozsiane po licznych archiwach, wykorzystał ponadto wiele publikacji monograficznych i artykułów dotyczących historii wsi i najbliższych okolic.

Źródła i monografie przytaczane są z dużą dokładnością, co świadczy o bardzo dobrym opanowaniu sztuki dokumentowania swojej pracy przez autora. Sama w sobie jest znakomitym źródłem dla przyszłych pokoleń, fascynatów historii Ponikwi, ale i ludzi zainteresowanych szeroko pojętymi dziejami Wadowic i okolic.

Jednym słowem jest to godna polecenia publikacja będąca wynikiem wieloletniego zaangażowania badawczego historyka - "miłośnika - swojej małej ojczyzny".

Zmieniająca się wręcz na naszych oczach Europa, ta bliższa i ta dalsza, powinna skłaniać nas także ku zainteresowaniu przeszłością. Jesteśmy obecnie pełnoprawnymi obywatelami Zjednoczonej Europy, ale jesteśmy także, a może przede wszystkim, obywatelami naszych „małych ojczyzn”. Każdy z nas posiada taką bliską ojczyznę, miejsce z którego pochodzi, miejsce, do którego chętnie wraca, nawiązuje we wspomnieniach, wreszcie miejsce, z którym czuje się emocjonalnie związanym. Ojczyzna w takim ujęciu „bliższym sercu” stanowić może przedmiot zainteresowania historyków. Tak właśnie stało się w wypadku Ponikwi.

Pozycja powinna stać się niezbędną częścią składową domowej biblioteczki nie tylko fascynatów historii Ponikwi, ale i ludzi zainteresowanych szeroko pojętymi dziejami Wadowic i okolic. Poprzez pryzmat tej miejscowości autor kreśli bowiem obraz przeszłości charakterystyczny także dla innych wsi w sąsiedztwie Wadowic. Jednym słowem jest to godna polecenia publikacja będąca wynikiem wieloletniego zaangażowania badawczego historyka – miłośnika swej „małej ojczyzny”, który kończąc swą pracę podkreśla, że „Ponikiew to (...) najpiękniejszy zakątek ziemi wadowickiej”.

Krzysztof Koźbiał, dr nauk humanistycznych w zakresie historii, obecnie pracownik (adiunkt) Instytut Europeistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Spis treści:

  • Recenzja
  • Słowo wstępne
  1. Położenie geograficzne, bogactwa naturalne, flora i fauna.
  2. Niezapomniane gawędy
    • Opis dawnej Ponikwi
  3. Góralska droga (dawny trakt królewski), dziś Niebieski Szlak turystyczny „Sercu najbliższy” od 1999 r. „Szlak Papieski”.
  4. Rys historyczny z przeszłości terenu
  5. Powstanie wioski - prawa i zwyczaje osadnicze
    • Dawne prawa i zwyczaje osadnicze
  6. Prawo do ziemi i rodzaje wsi
    • Chronologia rodu sołtysów Berskich od 1564 r.
    • Wieś Ponikiew
  7. Dawne granice wsi i jej pierwsze osady
    • Księgi Gromadzkie wsi Ponikiew
  8. Niwy, zarębki i zagrody
  9. Starodawny militaryzm
  10. Pod zaborami
    • Herby i pieczęcie wsi
    • Lasy
  11. System monetarny
  12. Służba w wojsku austriackim
  13. Lata międzywojenne
  14. Gospodarka wsi – „Rolnictwo”
    • Rolnictwo
  15. Pasterstwo
  16. Stroje
  17. Budownictwo
  18. Dawne rzemiosła – kuźnie hutami zwane, młyny, tartaki, blichy i warsztaty garncarskie.
  19. Z ludowych opowieści – Beskidzcy zbóje
  20. Szkoła elementarna – podstawowa
  21. Zabytki Ponikwi
  22. Z dziejów Parafii św. Aleksego w Ponikwi
    • „Legenda o Św. Aleksym”
    • Kopia Kroniki Parafialnej
    • O kulcie Obrazu Maryjnego
    • Duszpasterstwo – księża wikariusze – ekspozyci, proboszczowie
  23. Rys historyczny cmentarza parafii Ponikiew
    • Cmentarze choleryczne i wołoskie
  24. Zwyczaje, obrzędy i pory roku
  25. Las Gromadzki
  26. Pochodzenie nazw i nazwisk mieszkańców wsi Ponikiew
    • Nazwisko
    • Nazewnictwo miejscowości
  27. Muzykanci wiejscy
  28. Wesele
  29. Druga wojna światowa
  30. Wyzwolenie
  31. Kalendarium Najnowszych Dziejów Wsi
    • Kółko Rolnicze
    • Koło Gospodyń Wiejskich
  • Zakończenie
  • Wykaz Bibliograficzny
  • Aneks
  • Życiorys

Do kupienia na zamówienie (aktualna ilość - ok. 50 szt)

tel.: 790 205 611,
email:

Możliwośc zamówienia dedykacji od samego autora ;-)